DUO & studieschuld: wat leen je eigenlijk?

Wat is DUO?

DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. Het is een overheidsinstantie die namens de Nederlandse overheid studiefinanciering regelt. Als je studeert aan een erkende opleiding (mbo niveau 4, hbo of universiteit), kun je bij DUO terecht voor financiële ondersteuning.

DUO geeft je geen cadeau. Wat je leent, betaal je later terug. Maar de terugbetaalregeling is veel soepeler dan bij een gewone lening bij een bank. De overheid heeft er bewust voor gekozen om studeren toegankelijk te maken voor iedereen, ook als je ouders weinig verdienen.

Goed om te weten: een DUO-schuld wordt niet geregistreerd bij het BKR. Dat is de instantie die leningen bijhoudt en die invloed kan hebben op het afsluiten van een hypotheek of andere lening. Een studieschuld telt wel mee bij het berekenen van je maximale hypotheek.

Wat kun je krijgen van DUO?

DUO biedt drie vormen van financiële steun. Je hoeft ze niet alle drie te nemen. Alleen wat je nodig hebt.

1. 1

   Basisbeurs

   De basisbeurs is een bedrag dat je elke maand krijgt. Je hoeft het terug te betalen, maar als je je diploma haalt betaal je de basisbeurs niet terug. Als je uitvalt, betaal je wél terug. Er zijn twee tarieven: uitwonend (je woont niet bij je ouders) en thuiswonend.

   SituatieBedrag per maand (2025)

   Uitwonend€ 416,74

   Thuiswonend€ 116,09
2. 2

   Aanvullende beurs

   Verdienen je ouders niet veel? Dan kun je extra geld krijgen bovenop je basisbeurs. Dit heet de aanvullende beurs. Het maximum is € 416,74 per maand extra. DUO berekent dit automatisch op basis van het inkomen van je ouders. Ook de aanvullende beurs hoef je niet terug te betalen als je afstudeert.

3. 3

   Studentenlening

   Heb je méér nodig dan je beurs? Dan kun je extra lenen via de studentenlening. Je kiest zelf hoeveel, tot een maximum van € 1.223,40 per maand (bovenop je beurs). Dit leen je écht: het hele bedrag betaal je later terug. Leen dus niet meer dan je nodig hebt.

De OV-studentenkaart

Als student krijg je een OV-kaart waarmee je gratis in het openbaar vervoer kunt reizen. Je kiest zelf of je dat in het weekend wil (weekendkaart) of door de week (weekkaart). Met een weekendkaart reis je gratis van vrijdagavond tot maandagochtend.

De OV-kaart voegt niets toe aan je schuld zolang je studeert. Maar stop hem zodra je klaar bent met studeren. Gebruik je de kaart na je afstuderen nog, dan stuurt DUO je een rekening voor de reiskosten.

Terugbetalen: hoe werkt dat?

Twee jaar na het afstuderen begint het terugbetalen. Je hebt dan 35 jaar de tijd om alles terug te betalen. Dat klinkt lang, maar het heeft een reden: de overheid wil dat je terugbetaalt naar wat je kunt, niet naar wat je verschuldigd bent.

Wat als je niet kunt terugbetalen?

Hier is het goede nieuws: je hoeft nooit meer terug te betalen dan je kunt missen. DUO hanteert de draagkrachtregeling. Die regeling bepaalt je maandelijkse betaling op basis van je werkelijke inkomen.

Heb je in een bepaalde periode weinig of geen inkomen? Dan kun je je terugbetaling tijdelijk stopzetten of verlagen. Je vraagt dit aan via Mijn DUO. DUO berekent dan wat je maximaal kunt betalen.

Belangrijk: ook als je tijdelijk stopt met betalen, loopt de 35-jaartermijn gewoon door. Je looptijd wordt niet verlengd. Daarna vervalt de rest sowieso.

Slim lenen: niet meer dan nodig

Het grootste gevaar van DUO is hoe makkelijk het is. Je klikt in Mijn DUO op “verhoog mijn lening” en een dag later staat het geld op je rekening. Dat gemak heeft een prijs: elke euro die je leent, betaal je terug met rente.

• ✓

  Maak een maandbudget voor je studie begint

  Wat zijn je vaste lasten? Huur, zorgverzekering, boodschappen, internet. Tel dat op en vergelijk het met je basisbeurs. Leen alleen het verschil, niet meer.

• ✓

  Vraag de aanvullende beurs aan als je er recht op hebt

  DUO berekent de aanvullende beurs automatisch als je het aanvraagt. Heb je er recht op, dan hoef je dit bedrag niet terug te betalen als je afstudeert. Gratis geld, in feite.

• ✓

  Verminder je lening zodra je bijbaantje hebt

  Verdien je iets bij? Verlaag dan je maandelijkse lening via Mijn DUO. Elke euro minder die je leent, scheelt je later rente en aflossing.

• ✓

  Check je DUO-overzicht elk jaar

  Log in op mijn.duo.nl en bekijk hoeveel je tot nu toe hebt geleend en wat je terugbetaling wordt. Dat getal kan motiverend of schrikbarend zijn. Beide zijn nuttig.

Veelgemaakte fouten

• ✕

  De OV-kaart niet stopzetten na afstuderen

  Dit is de meest gemaakte fout. De kaart blijft werken en DUO stuurt een rekening voor elke reis die je daarna maakt. Stop de kaart via Mijn DUO direct na je laatste studiedag.

• ✕

  Te veel lenen omdat het "toch terugbetaald wordt"

  Ja, je betaalt het terug. Maar met rente, over 35 jaar. € 10.000 extra geleend voor uitjes en nieuwe spullen kost je later veel meer dan het waard was. Leen alleen voor wat echt nodig is.

• ✕

  DUO-brieven negeren

  Na je afstuderen stuurt DUO brieven over je terugbetalingsplan. Die moet je lezen en reageren op deadlines. Doe je niets? Dan gaat DUO automatisch een bedrag innen, ook als dat voor jou niet uitkomt.

• ✕

  Vergeten dat je DUO-schuld meetelt bij een hypotheek

  Je DUO-schuld staat niet bij het BKR, maar hypotheekverstrekkers vragen er wél naar. Een studieschuld verlaagt je maximale hypotheek. Houd hier rekening mee als je later een huis wil kopen.

Wat kun je nu doen?

• 1Log in op mijn.duo.nl met je DigiD en bekijk je huidige schuld en terugbetalingsprognose.
• 2Controleer of je de aanvullende beurs hebt aangevraagd. Heb je er recht op? Vraag hem nu aan.
• 3Ga na hoeveel je maandelijks leent via de studentenlening. Is dat meer dan je nodig hebt? Verlaag het bedrag.
• 4Noteer je verwachte afstudeerdatum. Zet twee jaar later in je agenda als herinnering voor wanneer je terugbetaling start.
• 5Ben je al afgestudeerd? Check of je OV-kaart is stopgezet en of je een terugbetalingsplan hebt ingesteld bij DUO.